Trả lời thay là kể lại, không phải đoán. Không biết thì nói không biết, đó là câu trả lời đúng.
Nếu tôi không biết câu trả lời thì sao
- Nói thẳng là không biết
- Đoán bừa nguy hiểm hơn nhiều
- Người khám biết cách xử lý khi thiếu thông tin
- Họ không xử lý được thông tin sai
- Mục thứ tư là lý do không được đoán
Một câu đoán sai có thể dẫn cả buổi khám đi lệch, và người khám thì không có cách nào biết câu ấy là đoán. Nói không biết thì họ sẽ tìm cách khác để xác minh.
Nên kể theo thứ tự nào
- Chuyện đang xảy ra trước
- Rồi tới bệnh nền và thứ đang dùng
- Người khám cần biết chuyện hiện tại trước tiên
- Phần nền giúp họ hiểu chuyện hiện tại
- Mục thứ nhất là chỗ bắt đầu
Kể từ đầu câu chuyện mấy năm trước dễ làm trôi mất chuyện đang cần. Phần nền vẫn phải nói, chỉ là nói sau, và nói gọn theo bản tóm tắt đã có sẵn.
Có nên đưa bản tóm tắt ngay không
- Có, đưa ngay từ đầu
- Nói rõ đây là bản ghi của người bệnh
- Rồi trả lời thêm những gì họ hỏi
- Đừng đợi họ hỏi mới đưa
- Mục thứ hai là câu cần nói kèm
Nói rõ nguồn của tờ giấy thì họ biết tin tới đâu.
Có được nói ý kiến riêng không
- Được, nhưng phải tách bạch
- Đâu là điều bạn nhìn thấy
- Đâu là điều bạn nghĩ
- Hai thứ đó khác nhau
- Mục thứ tư là điều cần giữ rõ
Điều bạn nhìn thấy mới là thứ họ dùng được.
Về chuyện kể điều mình chứng kiến
- Kể việc bạn tận mắt thấy
- Nói rõ lúc mấy giờ và kéo dài bao lâu
- Nói rõ trước đó người bệnh đang làm gì
- Chi tiết thời gian là thứ có giá trị nhất
- Mục thứ hai là thông tin hay bị bỏ
Cùng một dấu hiệu, xảy ra lúc nào lại dẫn tới hướng xử lý khác nhau.
Về chuyện nghe lại người bệnh nếu họ còn nói được
- Nếu người bệnh còn nói được thì để họ nói
- Bạn chỉ bổ sung phần họ quên
- Đừng nói chen hoặc nói thay
- Họ biết cảm giác của mình, bạn thì không
- Mục thứ tư là lý do
Nói thay khi chưa cần thường làm sót đúng chi tiết quan trọng.
Về chuyện ghi lại điều nghe được
- Ghi lại tên người khám và những gì họ dặn
- Ghi cả những gì sẽ làm tiếp
- Lúc đó bạn nghĩ mình nhớ được
- Vài giờ sau thì không
- Mục thứ tư là lý do phải ghi ngay
Buổi khám căng thẳng là buổi khó nhớ nhất.
Về chuyện hỏi lại cho rõ
- Không hiểu thì hỏi lại
- Hỏi lại không phải làm phiền
- Nhắc lại bằng lời của bạn để họ xác nhận
- Cách ấy bắt được hiểu nhầm ngay tại chỗ
- Mục thứ ba là cách kiểm nhanh nhất
Hiểu nhầm phát hiện ở nhà thì đã muộn một nhịp.
Về chuyện đừng giấu phần khó nói
- Có những chuyện người nhà ngại kể
- Nhưng giấu thì người khám tính sai
- Nói riêng nếu cần nói riêng
- Đừng bỏ hẳn không nói
- Mục thứ ba là lối đi khi ngại
Người khám nghe những chuyện này mỗi ngày và không đánh giá ai.
Về chuyện một người nói là đủ
- Nhiều người cùng kể thì thông tin chồng chéo
- Cử một người nói chính
- Người khác bổ sung khi được hỏi
- Cách ấy giúp buổi khám gọn và đúng
- Mục thứ hai là cách sắp xếp
Ba người cùng kể ba phiên bản là chuyện rất hay xảy ra, nhất là khi ai cũng lo và ai cũng muốn nói cho nhanh. Chọn trước một người nói chính thì tránh được hẳn chuyện đó.
Về chuyện mang theo cặp hồ sơ khi đi cùng
- Đi cùng thì cầm theo cả cặp hồ sơ
- Đừng chỉ cầm bản tóm tắt
- Có khi họ hỏi tới giấy tờ cũ
- Có sẵn thì trả lời được ngay tại chỗ
- Mục thứ tư là lợi ích rõ nhất
Về nhà lấy rồi quay lại là mất thêm một buổi.
Ba câu khi kể về bệnh nền
- Tôi đang có những tình trạng lâu dài nào
- Tôi đang dùng những gì, kể cả thứ mua không cần đơn
- Bệnh nền của tôi đổi gì trong kế hoạch lần này
- Bài này thêm: người kể thay tôi có nắm được ba câu này không
Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Bệnh nền đổi mọi quyết định khác
- Chuyện đã có từ trước làm đổi cách xử lý chuyện đang có
- Nó đổi thứ được chỉ định và cách đọc kết quả
- Nó đổi cả thứ tự ưu tiên khi có nhiều việc cùng lúc
- Người khám chỉ tính được nếu họ biết đủ
- Mục thứ tư là điều cả site này lặp lại
Không ai đoán được bệnh nền của bạn nếu bạn không nói ra.
Đi khám ngay, không chờ lịch hẹn, nếu
- Đau ngực, khó thở, hoặc yếu một bên người
- Sốt cao không hạ hoặc lơ mơ khó đánh thức
- Bệnh nền của bạn có dấu hiệu mất kiểm soát rõ rệt
- Chảy máu bất thường hoặc nôn không dứt
- Vừa đổi thuốc và thấy phản ứng lạ
Năm dấu hiệu này lặp lại ở mọi bài, và không kế hoạch nào thay được việc đi khám.
Câu hỏi thường gặp
Nếu tôi không biết câu trả lời thì sao?
Nói thẳng là không biết. Đoán bừa nguy hiểm hơn nhiều so với việc nói không biết.
Nên kể theo thứ tự nào?
Chuyện đang xảy ra trước, rồi tới bệnh nền và thứ đang dùng. Người khám cần biết chuyện hiện tại trước tiên.
Có nên đưa bản tóm tắt ngay không?
Có. Đưa ngay từ đầu, nói rõ đây là bản ghi của người bệnh, rồi trả lời thêm những gì họ hỏi.
Có được nói ý kiến riêng không?
Được, nhưng phải tách bạch: đâu là điều bạn nhìn thấy, đâu là điều bạn nghĩ. Hai thứ đó khác nhau.